Bài 077

Build a Medieval castle

Lâu đài Trung cổ thời hiện đại

Michel Guyot, owner and restorer of Saint Fargeau castle in France, first had the idea of building a 13th-century style fortress following the discovery that the 15th-century red bricks of his castle obscured the stone walls of a much older stronghold.

Michel Guyot được biết đến là chủ nhân và cũng là người phục dựng lại tòa lâu đài mang tên Saint Farageau tại Cộng hòa Pháp, ông có ý tưởng xây dựng một pháo đài theo phong cách kiến trúc của thế kỉ 13 sau khi phát hiện ra rằng những viên gạch đỏ từ thế kỉ 15 thuộc về tòa lâu đài của ông đã che khuất các bức tường đá của một thành trì lâu đời hơn nhiều.

His dream was to build a castle just as it would have been in the Middle Ages, an idea which some found mildly amusing and others dismissed as outright folly.

Phần lớn mọi người kịch liệt phản đối ý tưởng phục dựng lại tòa lâu đài ở thời Trung cổ và cho rằng điều đó là hoàn toàn điên rồ, trong khi số ít bày tỏ sự hứng thú với mong muốn này của ông.

However, Maryline Martin – project director – was inspired by the exciting potential for the venture to regenerate the region.

Tuy nhiên, giám đốc dự án Maryline Martin nằm trong những người thiểu số đó khi thấy được sức hấp dẫn tiềm tàng cho việc mạo hiểm tái tạo lại khu vực.

It took several months to bring together and mobilise all the various different partners: architects, archaeologists and financial backers.

Dự án này phải mất vài tháng để có thể tập hợp và huy động toàn bộ nguồn lực từ các đối tác khác nhau như: những kiến trúc sư, những nhà khảo cổ học và bao gồm cả những nhà đầu tư tài chính.

A site in the heart of Guédelon forest was found: a site which offered not only all the resources required for building a castle – a stone quarry, an oak forest and a water supply – but in sufficient quantities to satisfy the demands of this gigantic site.

Ở giữa trung tâm của khu rừng Guédelon, có một nơi không chỉ cung cấp tất cả những tài nguyên cần thiết để xây dựng một tòa lâu đài như là đá, gỗ sồi và nguồn nước mà còn với số lượng lớn nhằm đáp ứng yêu cầu của công trình khổng lồ này.

The first team started work and on June 20th 1997 the first stone was laid.

Đội đầu tiên đã bắt đầu làm việc và ngày 20 tháng 6 năm 1997 là ngày viên đá đầu tiên được đặt.

Unlike any other present-day building site, Michel Guyot’s purpose is clear, he warmly welcomes members of the public to participate.

Không giống với bất kì công trường nào hiện nay, mục đích của Michel Guyout rất rõ ràng, ông ta chào đón tất cả mọi người tham gia vào trong giai đoạn thi công này.

The workers’ role is to demonstrate and explain, to a wide audience, the skills of our forefathers.

Vai trò của những người công nhân là giải thích và chứng minh cho mọi người thấy sự điêu luyện trong kĩ thuật xây dựng của ông cha ta.

Stone quarrying, the building of vaulted ceilings, the blacksmith’s work and the raising of roof timbers are just some of the activities which visitors can witness during a visit to Guédelon.

Trong chuyến thăm đến Guédelon, du khách có thể vào tham quan những hoạt động khác nhau, một trong số đó có thể kể đến như hoạt động khai thác đá, cách xây trần nhà dạng mái vòm, các công việc của người thợ rèn hay cách lợp mái.

The workers are always on hand to talk about their craft and the progress of the castle.

Những người công nhân luôn sẵn sàng chia sẻ về tay nghề của họ và quá trình phục dựng lại tòa lâu đài.

Each year 60,000 children visit Guédelon with their schools.

Mỗi năm có khoảng 60,000 học sinh đến từ tất cả các trường học đều lựa chọn tòa lâu đài Guédelon là điểm đến tham quan.

The site is an excellent educational resource, bringing to life the history of the Middle Ages.

Lâu đài Guédelon là một nguồn tài liệu tuyệt vời làm sống lại lịch sử thời kì Trung cổ.

Guided tours are tailored to the school curriculum and according to age groups: activity trails for primary school children and interactive guided tours for secondary school children.

Các chuyến tham quan được điều chỉnh cho phù hợp với chương trình giảng dạy ở trường và với từng nhóm tuổi: các chuyến dã ngoại cho các em học sinh tiểu học và các chuyến tham quan nhằm tăng tính tương tác cho các em học sinh trung học.

Pupils of all ages have the opportunity to follow in the footsteps of medieval stonemasons by taking part in a stonecarving workshop or discover the secrets of the medieval master-builders at the geometry workshop.

Các em học sinh ở mọi lứa tuổi có cơ hội theo bước chân của những người thợ đá thời Trung cổ bằng cách tham gia vào xưởng điêu khắc đá nghệ thuật hoặc khám phá bí mật của những người thợ xây bậc thầy thời Trung cổ thông qua các xưởng hình học.

Workers in the Burgundy region of France are building a 13th century castle.

Những người thợ xây ở Burgandy thuộc miền đông nước Pháp đang xây dựng một tòa lâu đài theo phong cách những năm ở thế kỉ 13.

They’re not restoring an old castle.

Họ không phục dựng lại một tòa lâu đài cổ.

They’re actually building a new old castle.

Họ thực sự đang xây mới lại tòa lâu đài đó.

See the builders are constructing it from scratch.

Hãy nhìn cách những người thợ đang bắt đầu công việc từ con số không kìa.

The craftsmen have been working for nearly ten years now but they’re not even halfway done yet.

Những người thợ thủ công miệt mài trong suốt gần mười năm nay nhưng với khối lượng công việc đồ sộ như thế, họ vẫn chưa hoàn thành được nửa chặng đường.

That’s because they’re using only medieval tools and techniques.

Đó là bởi họ chỉ sử dụng những dụng cụ và những kĩ thuật thời kì Trung cổ.

The World’s Gerry Hadden takes US to the site of what will be the Guedelon Castle.

Gerry Hadden - một nhà báo của cuốn tạp chí The World đã đưa người dân Mỹ đến địa điểm mà tương lai sẽ là tòa lâu đài của Guédelon.

Another reason said by Jean Francois, a member of Guedelon stone cutter’s guild, for eight hours a day he bangs on a 13th century chisel with a 13th century iron mallet.

Một lí do khác được Jean Francois - một thành viên của hội thợ cắt đá Guedelon - cho biết rằng trong 8 tiếng mỗi ngày, anh ta phải sử dụng cái búa nhỏ bằng sắt từ thế kỉ 13 để đập một cái đục có niên đại cũng từ thế kỉ đó.

The progress of construction has to give way to tourists side for their visits.

Quá trình thi công phải nhường chỗ cho khách du lịch đến khám phá và trải nghiệm.

The visitors from 2010, however unsightly they may be, are vital to the project.

Các du khách đến thăm quan từ năm 2010, dù cho có gây khó khăn cho việc thi công nhưng họ thực sự quan trọng đối với dự án này.

The initial funding came not from pillaging the local peasantry but from regional councils, the European Union and large companies.

Nguồn vốn ban đầu không đến từ những người nông dân địa phương mà đến từ các tổ chức trong khu vực, Liên minh Châu Âu và các tập đoàn lớn.

For the last 10 years, Guédelon, 100 miles southeast of Paris, has funded itself from its entrance fees.

Cách Pháp 100 dặm về phía đông, tòa lâu đài Guédelon đã tự duy trì bằng cách thu vé vào cửa trong vòng 10 năm qua.

Last year it had a record 300,000 visitors, who paid almost €2.5m, making it the second most-visited site in Burgundy.

Năm ngoái, địa điểm du lịch này ghi nhận 300,000 lượt khách du lịch, lợi nhuận thu về khoảng 2,5 triệu Euro (tương đương với 62 tỷ VND) và là nơi được tham quan nhiều thứ 2 ở Burgundy.

The most visited site was the Hospice de Beaune, a beautiful 15th-century almshouse built 600 years before, or, if you prefer, 200 years “after”, Guédelon.

Địa điểm được tham quan nhiều nhất là ngôi nhà cứu tế đẹp đẽ mang tên “Hospice de Beaune”, nơi được xây dựng từ 600 năm trước vào thế kỉ 15 và khoảng 200 năm sau khi tòa lâu đài Guédelon được khởi công xây dựng.

limestone is found in the construction of various local buildings, from the great and prestigious edifice of Ratilly castle to the more modest poyaudines houses.

Đá vôi được tìm thấy trong việc xây dựng nhiều công trình địa phương khác nhau, từ tòa lâu đài Ratilly vĩ đại và danh giá cho đến những căn nhà nhỏ bé và khiêm tốn hơn.

This stone contains 30-40% iron oxide; this can make it extremely hard to extract and dress.

Loại đá này chứa 30-40% sắt oxit và nó hoàn toàn khó có thể bị tách hay mài nhẵn.

Having studied the block in order to determine and anticipate the natural fault lines of the stone, the quarrymen first carve a series of rectilinear holes into the block.

Sau khi nghiên cứu các khối đá để xác định và dự đoán các vết nứt tự nhiên, đầu tiên, những người thợ đã chạm khắc một loạt các lỗ thẳng hàng nhau trên khối đá.

Iron wedges are then hammered into this line of holes.

Tiếp theo, các nêm sắt được đóng vào các lỗ đó.

The shockwaves produced by the quarrymen’s sledgehammers cause the stone to split along a straight line.

Người thợ gõ chiếc búa vào viên đá tạo ra những đợt sóng làm viên đá tách ra thành những đường thẳng.

The highest quality blocks are dressed to produce lintels, voussoirs, corbels, ashlars etc.

Những khối đá chất lượng nhất được mài nhẵn để sản xuất vải lanh, dây vải, nắp chai, đá mài và còn nhiều vật dụng khác.

The medium quality blocks are roughly shaped by the stonecutters and used on the uncoursed curtain walls, and as facing stones on the castle’s inner walls.

Đối với những khối đá có chất lượng trung bình, chúng thường được tạo hình bởi người thợ và được dùng trong bức rèm không có viền và làm đá ốp của những bức tường bên trong tòa lâu đài.

There are water-filled clay pits in the forest.

Trong khu rừng, có rất nhiều hồ giàu đất sét.

Clay is taken from these pits, cleaned and pugged.

Đất sét được lấy từ những hồ đó, sau đó được được làm sạch và nhào nặn.

It is then shaped in wooden moulds to form bricks.

Và sau đó được đúc vào khuôn gỗ để tạo thành những viên gạch.

After the bricks have been left to air-dry, they are fired in a woodfired kiln for about 12 hours, at roughly 1000°c.

Sau khi những viên gạch được phơi khô, chúng được nung trong lò trong vòng 12 tiếng ở khoảng 1000 độ C.

The mortar is the “glue” used to bind the castle’s stones.

Vữa được dùng để dính các viên đá lại với nhau.

It is made up of precise doses of lime, sand and water.

Người ta trộn vôi, cát và nước theo một tỉ lệ nhất định để tạo ra vữa.

The people working there wear the tunics, skirts and headgear that they might have worn then, but they wear these over jeans and shoes with reinforced toes.

Những người thợ ở đó mặc những chiếc áo chẽn hoặc là chiếc váy kết hợp cùng với những chiếc mũ nhưng họ mặc những bộ quần áo đó bên ngoài những chiếc quần jean và đi những đôi giày có mũi được gia công.

They mix their mortar primarily as they would have done then, using sand they dig themselves, but they are not allowed to use the extremely effective hot lime from medieval days, because of its toxicity, and so they add a modem chemical ingredient instead, to achieve the same effect.

Họ chủ yếu trộn vữa như cách họ thường vẫn làm, sau đó sử dụng số cát do họ tự đào lấy, nhưng họ không được phép dùng vôi nóng - một chất kết dính cực kì hiệu quả từ thời Trung cổ bởi vì sự nguy hiểm của nó, vì vậy họ cho thêm thành phần hóa học hiện đại vào mà vẫn giữ nguyên được hiệu quả như ban đầu.

Workers in the Mid Age obviously were unaware of it and some died earlier by inhaling toxic gas.

Những người thợ ở thời kì đó chưa nhận thức rõ mức độ nguy hiểm của vôi nóng, vậy nên một số người trong số họ đã chết sớm hơn do hít phải khí độc.

And so, we met many wonderful people who do not pretend to be anything but modem human beings practicing an old technique and finding out what it would have felt like, as much as possible, to do it with only the resources of an older time.

Vì vậy, chúng ta đã gặp được rất nhiều con người tuyệt vời - những người hi sinh bản thân mình dù biết nguy hiểm đến tình mạng mà vẫn tiếp tục đào sâu, nghiên cứu những kĩ thuật xưa cũ và xây dựng lên một tòa lâu đài cổ chỉ bằng với những nguyên liệu và kiến thức giống như người xưa đã làm trong quá khứ.

We also learned that even if there is a straight lintel across a doorway, you will usually find an arch of stones built into the wall differently.

Chúng ta cũng học được rằng ngay cả khi có thể dùng một cây xà ngang đỡ ở trên khung cửa thì bạn sẽ thường thấy những vòm đá được xây trên tường theo một phong cách khác.

Because of the physics of an arch, which channels the weight above it down into whatever is supporting it at each side instead of pressing down in the middle, this helps to take a lot of the weight off of the lintel itself, whether it is free standing or buried in the wall against the impact of warfare.

Bởi vì cấu tạo vật lí của mái vòm, đỡ sức nặng đều hai bên thay vì tập trung ở giữa nên nó giảm bớt trọng lượng cho giá đỡ, dù cho giá đỡ có đứng đơn độc hay được đóng trong bức tường để chống lại sức tàn phá của chiến tranh.

The arch is the strongest element for spanning space in stone architecture.

Kết cấu dạng vòm là yếu tố quan trọng nhất trong việc duy trì không gian mở cho kiến trúc làm bằng đá.

This is why, in ancient ruins, you will often find the entire wall missing, and the arched windows and doorways still standing, in beautiful patterns against the sky.

Đây là lí do tại sao trong những di tích cổ, chúng ta đều sẽ tìm thấy toàn bộ bức tường bị thất lạc trong khi cửa sổ và cửa ra vào dạng vòm vẫn đứng vững với hoa văn tuyệt đẹp giữa nền trời xanh.

Từ vựng (10)

obscured (əbˈskjʊr) — che khuất
outright (ˌaʊtˈraɪt) — hoàn toàn
folly (ˈfɑː.li) — ngu ngốc
financial backers (faɪˈnæn.ʃəl) (ˈbækɝz) — nhà đầu tư
gigantic (ˌdʒaɪˈɡæn.t̬ɪk) — khổng lồ, to lớn
ediface (ediface*) — tòa lâu đài
dress (dres) — mài nhẵn
fault line (fɑːlt) (laɪn) — vết nứt
rectilinear hole (ˌrek.təˈlɪn.i.ɚ) (hoʊl) — lỗ thẳng hàng nhau
pug (pʌɡ) — nhào nặn