← Danh sách bài đọc
Bài 079
Dinosaurs and the secrets they still hold
Khủng long và những bí ẩn chúng vẫn đang nắm giữ
Nguồn: https://ieltssongngu.com
Dinosaur expert Dr Steve Brusatte continues to investigate the mysteries surrounding these fascinating prehistoric creatures
Chuyên gia về khủng long, tiến sĩ Steve Brusatte, tiếp tục điều tra những bí ẩn xoay quanh loài sinh vật tiền sử hấp dẫn này.
I was recently part of a team of palaeontologists that discovered a new dinosaur.
Gần đây, tôi là thành viên của một nhóm các nhà cổ sinh vật học đã tìm ra một loài khủng long mới.
Living in what is now China, the species would have resembled a strange bird.
Loài khủng long này trông giống như một loài chim lạ, chúng sống ở khu vực ngày nay là Trung Quốc.
It was about the size of a sheep and covered in feathers, with a sharp beak that it probably used to crack open shellfish.
Chúng có kích cỡ khoảng bằng một con cừu, toàn thân được bao phủ bởi lông vũ và sỡ hữu một cái mỏ sắc nhọn để tách vỏ những loài động vật có vỏ.
It was given the formal scientific name Tongtianlong, but we called it ‘Mud Dragon’ because its skeleton was discovered in rock that had hardened from ancient mud.
Loài khủng long này có tên khoa học là Tongtianlong, nhưng chúng tôi gọi nó là “Rồng Đất” vì bộ xương của nó được phát hiện trong một khối đá được hình thành từ lớp bùn cổ đại đã cứng lại.
It seems that the creature got trapped in the mud and died.
Có vẻ con vật này đã bị mắc kẹt trong bùn và chết.
Then its fossil remains were found a few months ago when workmen were excavating a site in order to build a school.
Sau đó, di tích hóa thạch của nó được phát hiện cách đây chỉ vài tháng, khi những người công nhân đang khai quật một khu vực để xây dựng trường học.
It is every dinosaur-obsessed child’s dearest wish to discover and name a completely new species.
Mong ước lớn nhất của một đứa trẻ cực kỳ yêu thích khủng long chính là phát hiện và đặt tên cho một loài khủng long hoàn toàn mới.
In fact what my colleagues and I did wasn’t that unusual.
Thực ra, những gì mà tôi và đồng nghiệp của tôi đã làm không hiếm thấy.
New dinosaurs are appearing everywhere these days – about 50 each year.
Ngày nay, những con khủng long mới đang xuất hiện ở khắp mọi nơi - khoảng 50 con mỗi năm.
And this pace shows no signs of slowing, as different areas continue to open up to fossil hunters and a fresh generation of scientists comes of age.
Và tốc độ này không có dấu hiệu chậm lại, vì các khu vực khác đều tiếp tục mở cửa cho các thợ săn hóa thạch cùng với một thế hệ các nhà khoa học mới phát triển.
Because of this plentiful supply of new fossils, we now know more about dinosaurs than we do about many modern animals.
Vì số lượng di tích hóa thạch dồi dào, chúng ta biết nhiều về các loài khủng long hơn so với những gì ta biết về các loài động vật thời hiện đại.
But there are still many unsolved mysteries.
Tuy nhiên, vẫn còn đó những bí ẩn chưa được giải đáp.
Dinosaurs didn’t start out as huge monsters like Tyrannosaurus Rex.
Trong giai đoạn khởi thủy, khủng long không phải là những con quái vật khổng lồ như Tyrannosaurus Rex.
Instead they evolved from a group of angular, cat-sized reptiles called dinosauromorphs.
Thay vào đó, chúng tiến hóa từ một nhóm những loài động vật bò sát có góc cạnh, có kích thước giống mèo được gọi là Dinosauromorphs (Lớp Bò sát).
These creatures remained small and rare for millions of years until they developed into dinosaurs.
Những sinh vật này vẫn duy trì kích thước nhỏ bé và hiếm trong hàng triệu năm cho đến khi chúng phát triển thành các loài khủng long.
The boundary between dinosauromorphs and dinosaurs is becoming less and less distinct with each new discovery that’s made, but what’s becoming clear is that it took millions of years for these first dinosaurs to spread around the world, grow to huge sizes and become truly dominant.
Ranh giới giữa những động vật thuộc lớp bò sát và khủng long ngày càng trở nên ít khác biệt hơn khi người ta khám phá ra những điều mới, nhưng một điều rõ ràng là phải mất hàng triệu năm để những con khủng long đầu tiên này lan rộng khắp thế giới, phát triển đến kích thước khổng lồ và trở thành kẻ thống trị thực sự.
Some discoveries in the 1970s, like the agile and strangely bird-like Deinonychus, proved that dinosaurs were far more dynamic and intelligent than previously thought.
Một số khám phá trong những năm 1970, ví dụ như loài Deinonychus, một loài động vật kỳ lạ giống chim và nhanh nhẹn, đã chứng tỏ rằng khủng long thông minh và năng động hơn những gì chúng ta từng nghĩ.
Some palaeontologists even proposed that they were warm-blooded creatures like modern birds with a constant high body temperature that they controlled internally, rather than from warming themselves by lying in the sun.
Một số nhà cổ sinh vật học thậm chí còn đưa ra ý kiến rằng chúng là những sinh vật máu nóng giống như các loài chim hiện đại với nhiệt độ cơ thể cao được kiểm soát bên trong liên tục, ngoài việc tự làm ấm bằng cách nằm dưới ánh mặt trời.
A few decades later opinions are still mixed.
Vẫn có nhiều quan điểm trái chiều được đưa ra sau nhiều thập kỷ.
The problem is that dinosaurs can’t be observed.
Vấn đề là chúng ta không thể quan sát loài khủng long được nữa.
Palaeontologists must rely on studying fossils.
Các nhà cổ sinh vật học buộc phải dựa trên những nghiên cứu về hóa thạch.
Some results are convincing: we know from studying their bones that dinosaurs had rapid growth rates, just like modern, warm-blooded animals.
Chỉ có một vài kết quả thuyết phục: từ nghiên cứu về xương khủng long, chúng ta biết được rằng khủng long có tỉ lệ phát triển nhanh chóng giống như những loài động vật máu nóng hiện nay.
Other palaeontologists, however, use the same fossils to suggest that dinosaurs were somewhere between cold-blooded reptiles and warm-blooded birds.
Tuy nhiên, một số nhà cổ sinh vật học khác, sử dụng cùng một hóa thạch đó lại đề xuất rằng khủng long nằm ở đâu đó giữa loài bò sát máu lạnh và loài chim máu nóng.
More studies are needed to provide more clarity.
Chúng ta cần nhiều nghiên cứu hơn nữa để có thể biết rõ ràng hơn.
The discovery of Deinonychus with its long arms, skinny legs, arched neck and big claws on its feet, helped to strengthen the theory that birds evolved from dinosaurs.
Việc phát hiện ra loài Deinonychus với cánh tay dài, đôi chân gầy guộc, cổ cong và những móng vuốt lớn ở chân đã giúp củng cố giả thuyết rằng loài chim tiến hóa từ khủng long.
In the late 1990s, the discovery of thousands of feather-covered dinosaurs closed the argument.
Vào cuối những năm 1990, việc phát hiện ra hàng nghìn con khủng long có lông vũ đã khép lại cuộc tranh luận.
But the fossils raised another question: why did feathers first develop in dinosaurs?
Nhưng các hóa thạch đặt ra một câu hỏi khác: tại sao lông vũ lại phát triển đầu tiên ở loài khủng long?
They probably originated as simple, hair-like strands — a necessary means of keeping warm.
Có lẽ chúng có nguồn gốc từ những sợi đơn giản giống như sợi tóc - một công cụ giữ ấm cần thiết.
Many dinosaurs retained this basic fluffy coat, but in one group the strands modified.
Nhiều loài khủng long vẫn giữ lại lớp lông tơ cơ bản này, nhưng đối với một nhóm khủng long, lớp lông này đã bị biến đổi.
They grew bigger, started to branch out and changed into feathers like those on modern birds.
Chúng phát triển to hơn, bắt đầu mở rộng ra và dần thay lông như các loài chim hiện đại.
They lined the arms, and sometimes the legs, forming wings.
Lớp lông này mọc dọc theo chân trước, và đôi khi la cả chân sau, tạo thành cánh.
These feathers were probably for display: to attract mates or scare off rivals.
Những chiếc lông này có lẽ được phô bày nhằm: thu hút bạn tình và đe dọa kẻ thù.
They appeared in species such as the ostrich-like Ornithomimosaur.
Lớp lông này xuất hiện trên những loài khủng long giống đà điểu như Ornithomimosaur.
Such creatures were too large to fly.
Những sinh vật này lại quá lớn để có thể bay.
Flight may actually have come about by accident when smaller winged dinosaurs began jumping between trees or leaping in the air, and suddenly found that their wings had aerodynamic properties.
Việc bay lượn có thể đã đến một cách tình cờ khi những con khủng long có cánh nhỏ hơn bắt đầu nhảy từ cây này qua cây kia hoặc hoặc nhảy trong không khí, và chúng đột nhiên phát hiện rằng cánh của chúng có đặc điểm của khí động học.
This is one of the most stimulating new notions about dinosaurs and a fascinating area for further investigation.
Đây là một trong những ý tưởng mới và thú vị nhất về khủng long, là một lĩnh vực hấp dẫn để nghiên cứu sâu hơn.
There’s something else that these feathers can tell us.
Có vài thứ nữa mà những bộ lông có thể tiết lộ cho chúng ta.
They allow us to determine what colour dinosaurs were.
Chúng cho phép ta xác định màu sắc của khủng long.
If you look at modern bird feathers under a microscope, you can see tiny blobs called melanosomes.
Nếu bạn nhìn lông của những con chim thời hiện đại dưới kính hiển vi, bạn có thể thấy những đốm màu nhỏ gọi là melanosomes.
These structures contain melanin, one of the main colour-producing pigments in animals.
Các cấu trúc này chứa melanin, một trong những sắc tố tạo màu chính ở động vật.
Some are round, others are egg-shaped, etc.
Một số hình tròn, một số khác thì có hình dạng giống quả trứng, vv….
And that’s important because different shapes contain different colour pigments.
Và chúng quan trọng bởi vì với những hình dáng khác nhau, các đốm màu này sẽ chứa sắc tố tạo màu khác nhau.
So if you can identify the shape, you can identify the colour.
Vì thế nếu bạn có thể xác định được hình dạng của các đốm màu này, bạn có thể xác định được màu sắc của con vật.
A few years ago, some palaeontologists realised that you could find melanosomes in particularly well-preserved fossil feathers.
Một vài năm trước, vài nhà cổ sinh vật học đã nhận ra rằng bạn có thể tìm ra melanosomes trong những chiếc lông vũ hóa thạch được bảo quản tốt.
They discovered that different dinosaurs had different melanosomes, which meant they had a variety of colours.
Họ phát hiện ra những con khủng long khác nhau sẽ có melanosomes khác nhau, điều đó có nghĩa là chúng có đa dạng màu sắc.
Dinosaurs, therefore, probably came in a rainbow of colours – yet another thing that links them to modern birds.
Vì thế, những con khủng long, có thể mang trên mình những màu sắc của cầu vồng - nhưng một thứ khác liên kết chúng với những loài chim thời hiện đại.
The most enduring mystery of all, which has been argued about ever since the first dinosaur fossils were found, is ‘Why aren’t dinosaurs around today?’
Một bí ẩn lâu dài và bền bỉ nhất, một điều đã được tranh luận kể từ khi hóa thạch khủng long được phát hiện lần đầu tiên cho đến nay, chính là “Tại sao ngày nay lại không có khủng long tồn tại?”
Of course, we now know that birds evolved from dinosaurs, so some dinosaurs do continue in a sense.
Dĩ nhiên, ta biết rằng các loài chim đã tiến hóa từ khủng long, vì thế một vài loài khủng long vẫn còn tồn tại theo một nghĩa nào đó.
But there’s nothing like a Tyrannosaurus Rex today.
Nhưng không có gì giống như Tyrannosaurus Rex ngày nay.
Từ vựng (16)
- prehistoric creature (ˌpriː.hɪˈstɔːr.ɪk) (ˈkriː.tʃɚ) — Sinh vật tiền sử
- palaeontologist (ˌpeɪ.li.ɑːnˈtɑː.lə.dʒɪst) — nhà cổ sinh vật học
- feathers (ˈfɛðɝz) — lông vũ, lông (chim)
- shellfish (ˈʃel.fɪʃ) — các loài động vật có vỏ
- skeleton (ˈskel.ə.t̬ən) — bộ xương
- excavating (ˈek.skə.veɪt) — đào, khai quật
- fossil (ˈfɑː.səl) — vật hóa đá, hóa thạch
- reptiles (ˈɹɛptaɪɫz) — loài bò sát
- arched neck (ɑːrːtʃt) (nek) — cổ cong
- evolve + from (ɪˈvɑːlv) (frɑːm) — tiến hóa từ cái gì đó
- retain (rɪˈteɪn) — giữ lại cái gì đó
- aerodynamic (ˌer.oʊ.daɪˈnæm.ɪk) — khí động lực
- blob (blɑːb) — viên tròn, đốm nhỏ
- pigment (ˈpɪɡ.mənt) — chất nhuộm màu, sắc tố
- asteroid (ˈæs.tə.rɔɪd) — hành tinh nhỏ
- struck (strʌk) — đâm vào, tấn công vào